Advertentie

VB – vacaturebank – banners – Hardwerkende – klik hier! – 1456×180
Voor de harddenkende Rotterdammer
Tweebosstraat 2021 06 21 foto Joke Schot (1) (Kopie)
Beeld door: beeld: Joke Schot

Terwijl de sloopmachines lawaaierig happen uit panden aan de Tweebosstraat nemen, kijken omwonenden toe. Het verzet van de ‘Tweebossers’ tegen de sloop lijkt tevergeefs. “Een zwarte dag voor de buurt”, zegt bewoner Mustapha Eaisaouiyen. Hij houdt die maandag in zijn regenjas al uren de sloop in de gaten. Die ochtend probeerden betrokkenen met een laatste protest de sloop nog tegen te houden. “We hadden nog een heel klein beetje hoop dat de oproep van de rapporteurs van de VN om de sloop on hold te zetten, wat zou uitmaken, maar helaas.”

Tegen de vlakte

Bij de omstanders die achter de bouwhekken toekijken, staat ook stadssocioloog Gwen van Eijk. Ze legt uit waarom, ondanks het communiqué1 van de VN op 18 juni, nu toch dit blok huizen wordt gesloopt. “Eigenlijk moest dat al in april gebeuren, maar een gang naar de rechter vertraagde dat. Omdat in dit blok geen mensen meer wonen kon de rechter de sloop toestaan.” Ze baalt dat de panden nu toch echt tegen de vlakte gaan. “Wat ik nu hoop is dat het stadsbestuur het schrijven van de VN serieus gaat nemen, lessen uit het Tweebosdossier trekt en ermee aan de slag gaan. Dat de wethouder in de media laat weten de dialoog met de VN aan te willen gaan en zegt dat de rapporteurs geen eigen onderzoek hebben gedaan, is natuurlijk vreemd. Dat hebben ze namelijk wel gedaan.”

Volgens Van Eijk is de vorige rapporteur daarmee begonnen na een gesprek met Tweebossers en Wielewaalers. “Dat was Leilani Farha, zij was in 2019 in Amsterdam voor de promotie van haar film The Push, over groepen mensen die moesten verhuizen om ruimte te maken voor rijkere bevolking. De Woonbond zorgde er toen voor dat er ook Tweebossers en Wielewaalers met haar in gesprek gingen. Zij gaf aan meer informatie te willen. Ze wilde weten wat de woonvisie was, de Rotterdamwet en dat soort dingen. Wij hebben geholpen om die informatie aan te leveren, maar verder hebben zij, op basis van bronnen echt zelf onderzoek gedaan. De uitkomsten hiervan waren ernstig genoeg om de gemeente op aan te spreken.”

Sloop Tweebosstraat 21 juni 2021 foto Joke Schot (11) (Kopie)
Beeld door: beeld: Joke Schot

Grondrecht

Van Eijk is actief voor de beweging Recht op de stad: “Dat wonen een grondrecht is, een punt dat de rapporteurs ook aanstippen, hadden wij natuurlijk ook al opgeschreven. Er speelt van alles in de stad. Zo wachten mensen in de Wielewaal op een uitspraak van de Hoge Raad en een beslissing over de sloop van de Pompenburgflat is uitgesteld. Tegen de tijd dat daar een beslissing genomen wordt, loop je bijna tegen een nieuwe coalitie aan. Wat dat brengt moeten we nog maar zien. We ondersteunen als Recht op de stad het protest van bewoners omdat we zien dat de beslissingen rond wonen niet goed gaan. Maar streven vooral naar beleidsverandering.”

Ook Jan de Vries kijkt toe hoe sloopwerkers bezig zijn. Hij was beleidsmedewerker bij het College voor de Rechten van de Mens. “Ik focuste mij op mensenrechtenschendingen bij huisvesting en dakloosheid, en dan vooral door schending van het recht op huisvesting. Inmiddels werk ik als trainer en adviseur.” Hij kwam in contact met Gwen van Eijk en Recht op de stad en is er zijdelings betrokken bij geraakt. “Woonrecht krijgt steeds meer aandacht. Het is een grondrecht, dat is leuke taal, maar wat betekent dat concreet?”, vraagt hij zich af. “Het is belangrijk dat de VN daar op wijst, maar er moet ook effectief rekening mee worden gehouden in het beleid. Mensen hebben het recht op een dak boven hun hoofd. Dus er zijn bepaalde dingen die je gewoon niet kan doen, zoals mensen gedwongen laten verhuizen naar andere plekken, zonder dat ze daar zeggenschap over hebben.” 

Het probleem met de VN is volgens De Vries dat het een gezaghebbend orgaan is, maar dat het niks kan afdwingen. “Het bestaat bij de gratie van erkenning van de verdragen die landen met elkaar hebben afgesloten. De VN valt en staat met hoe landen er mee omgaan. Dat de VN deze mededeling moest doen, had natuurlijk niet moeten gebeuren en gaat volgens mij ook als een boomerang terugkomen. En dan doel ik op het feit dat bestuurders zoals Kurvers en Aboutaleb dit niet serieus nemen en dat de RIjksoverheid zich hier ook niet in mengt.”

Universal Periodic Review

De Vries wijst erop dat de Universal Periodic Review er weer aankomt. “Een moment waarop Nederland hier sowieso op aangesproken gaat worden. Het is een keuringsmoment dat elke viereneenhalf jaar plaatsvindt. Rusland en China gaan ons hierbij de maat nemen.” Het doel van deze keuring is om de naleving van de mensenrechtenverplichtingen van alle 193 VN-lidstaten te beoordelen. 

Het is een door de staat aangestuurd peer-review-mechanisme, waarbij alle VN-lidstaten onder dezelfde voorwaarden worden beoordeeld. Concreet houdt deze keuring in dat het aantoont hoe goed Nederland omgaat met mensenrechten. “Als Nederland de volgende keer landen terecht wijst op het feit dat ze VN-mensenrechtenmechanismen serieus moeten nemen en stoppen met bepaalde mensenrechtenschendingen, dan zullen die landen terugvragen: ‘Hoe serieus nemen jullie dit zelf?’”

“Het Nederlandse mensenrechtenbeleid is gebouwd op het erkennen van de verdragen van de VN. Als we daar dan niks mee doen, dan kunnen we dat systeem opdoeken”, zegt De Vries cynisch.  “Het is ook niet de eerste keer dat er kritiek is, ook het Europees Hof, en het Europees Comité spreken Nederland vaker aan. Vaak schiet Nederland in een gek nationalistisch verdedigingsmechanisme. Want hoezo houden dat soort instanties zich daarmee bezig? Of wij doen het toch gewoon goed?” 

Van Eijk vult aan: “Dat zie je ook aan de reactie van burgemeester Aboutaleb die zich hardop afvraagt waarom de VN zich niet met andere landen bezig houdt en bij wethouder Kurvers, die aangeeft de brief als dialoog te zien, terwijl het een serieuze waarschuwing is. Daarbij komt; het is geen competitie tussen landen onderling. We zouden als landen juist onze mensenrechtensituaties moeten verbeteren. Maar het lijkt er qua woonbeleid op dat het de laatste tijd alleen maar achteruit gaat. Daarom worden we erop aangesproken door speciale rapporteurs.”

Excuses

In Nederland zijn de nationale ombudsman, de gemeentelijke ombudsman en het College voor de Rechten van de Mens instanties die de brief van de VN nog op kunnen pakken. Dat zal de gesloopte woningen niet terugbrengen, maar kan misschien excuses en smartengeld opleveren voor betrokkenen. Én leiden tot herziening van het woonbeleid, in Rotterdam en wellicht elders. Om dat laatste is het Tweebossers als Eaisaouiyen vooral te doen: “Wij willen vooral dat dit in de toekomst voorkomen wordt.”

De vijf VN-rapporteurs trekken aan de bel omdat ze zien dat bewoners geen zeggenschap hadden in het proces en daardoor gedwongen moesten verhuizen, wat een schending is van het recht op huisvesting. Op Twitter reageren twee van hen op het doorgaan van de sloop, terwijl de speciale rapporteurs in hun brief juist aandringen op het pauzeren ervan. “Daar moeten we wat mee”, vertelt Van Eijk. 

Aan één van de bouwhekken hangt een spandoek met de tekst ‘Welkom op de frontlinie van het gentrificatiebeleid van Rotterdam’, De Vries wijst ernaar. “Dit is ook echt de frontlinie ervan, een duidelijk voorbeeld. Maar dit is op zoveel andere plekken aan de gang. Wat dat betreft is het goed dat er nu aandacht voor is.” Van Eijk vult aan: “Je kan je afvragen of er meer onderdelen zijn van het Rotterdamse beleid dat ingaat tegen mensenrechten. Zo kaarten de rapporteurs terecht aan dat we zitten met duizenden daklozen, woningnood en een wooncrisis. Rotterdam is de armste stad van het land. Dit beleid brengt mensen in een moeilijke situatie en duwt mensen nog meer in armoede.”

Tweebosbuurt 2 2021 06 21 foto Joke Schot (1) (Kopie)
Beeld door: beeld: Joke Schot

Voedselbank

Dat is precies wat omwonende Edwin Dobber ervaart: “Ze hebben gewoon schijt, ze doen hier toch wel wat ze willen”, roept hij met luide stem door de buurt. Dobber woont naar eigen zeggen meer dan 51 jaar in zijn huis en is niet van plan te vertrekken. “Ik wacht een hoger beroep af en ga desnoods nog in cassatie. Maar ik ga nergens heen. Ze willen me anders een huis aanbieden voor twee keer zo duur. Nou dan moet ik naar de voedselbank.”

Riene Verschuren en Hennie Hoogkamer komen vanuit de Wielewaal naar de Tweebosbuurt om de bewoners daar solidariteit te betuigen. “Bij ons is precies hetzelfde aan de gang”,  legt Riene hun aanwezigheid bij de eerste dag van de sloop uit. Bewoner Dobber leidt hen nog een keer naar de binnentuin van het complex waar inmiddels een flinke hap uit is. In de regen en tussen het zand vertelt Hoogkamer: “Wij wachten nog een cassatieprocedure af, maar hebben er een hard hoofd in. Ze willen ons, hardwerkende Rotterdammers, gewoon weg hebben.”

De twee vrouwen hebben geen goed woord over voor de gang van zaken rond de vernieuwingen. Verschuren: Ik heb een koophuis en mij willen ze onteigenen. Op de plek van mijn woning komt een veel smallere en hogere woning terug. Maar de prijzen daarvan kan ik niet ophoesten.” Hoogkamer huurt in de Wielewaal: “Maar de huur die straks voor ons huis wordt gerekend kan ik niet ophoesten.”

Daarbij hekelen de vrouwen de lange termijn die voor het slopen en opbouwen wordt gerekend. “We zitten straks acht jaar in een bouwput. Dat zagen we niet zitten. Daarom zijn we een eigen woningcorporatie begonnen. Maar nog steeds zetten ze ons weg als ‘activisten’.” Hoogkamer: “Het is gewoon geen eerlijk spelletje. Verhuurders zijn wettelijk verplicht om bewonerscommissies vroegtijdig te informeren over voorgenomen werkzaamheden. Verhuurders zitten daar eigenlijk niet op te wachten, omdat dit het proces vertraagd. Ik zeg het je eerlijk, ook onze mensenrechten worden geschonden. Het is deportatie van mensen met een laag inkomen.”

De speciale rapporteurs vragen in hun brief de gemeente en andere instanties om binnen 60 dagen een reactie te geven. De gemeente, Vestia en het ministerie hebben inmiddels in een brief hun verweer opgetekend. Maar wat voor invloed heeft zo’n brief aan een gemeente verder? In de EU wordt ook meegelezen, door bijvoorbeeld Kim van Sparrentak, europarlementariër voor GroenLinks en woonachtig in Rotterdam. Binnen de EU zet zij zich in voor meer sociale zekerheid. “De rapporteurs agenderen voornamelijk onderwerpen bij de VN dat weer een heel ander orgaan is dan de EU, maar zorgen er wel voor dat die onderwerpen onder de aandacht komen.”

Sloop Tweebos 2021 06 21 foto Joke Schot (1) (Kopie)
Beeld door: beeld: Joke Schot

Shift in wonen en recht op huisvesting

Volgens haar zorgen de rapporteurs er juist voor dat lokale partijen daar gehoord worden. “Ik denk dat hun reactie goed past bij de shift die we zien in de manier naar hoe er naar wonen en het recht op huisvesting wordt gekeken. Wonen is een recht, maar niet alleen dat, ook de plek waar mensen wonen en de locatie die bij hen past doen er toe. Als je daar naar kijkt snap ik wel dat de rapporteurs hun zorgen over de woonomstandigheden van de mensen in de Tweebosbuurt uiten.” 

In haar rol als parlementariër heeft Van Sparrentak vooral te maken met de Europese Commissie: “De EU heeft geen competenties op woonbeleid, maar bemoeit zich wel met allerlei onderdelen die te maken hebben met hoe geld zou moeten rollen.” Zo wijst Van Sparrentak op de zorgen van de EU over het beperken van het opkopen van panden in Nederlandse steden door (buitenlandse) beleggers. “Dus als Rotterdam zegt dat er een woonplicht moet zijn, dan zegt de EU: ‘Hé, je verstoort de markt’. Het is voor de EU dan vooral een probleem dat de woonplicht invloed heeft op de markt, wat dat betreft is er nog veel werk aan de winkel.” 

Als lid van GroenLinks Rotterdam hoopt ze dat de Rotterdamse woonvisie ‘structureel zal worden aangepast’. “Naar mijn mening heeft GroenLinks Rotterdam binnen haar rol in het college, voor zover we konden, geprobeerd het leed voor mensen te verzachten.” Dat er nu anders over wonen wordt gesproken, geeft haar hoop. “Dat ook andere partijen in Rotterdam van standpunt zullen veranderen. We zien steeds meer dat het niet alleen om cijfers gaat. Dat een huis niet alleen een huis is, maar juist ook een thuis. Ik kan me niet voorstellen dat het bij de komende verkiezingen niet een heel belangrijk onderwerp wordt.”

Donderdag 24 juni 2021 wordt de brief van de VN-rapporteurs besproken in de gemeenteraad. SP, NIDA, 50PLUS en PvdD vroegen meteen na het bekend worden ervan, een debat aan. Pas daarna zal verantwoordelijk wethouder Kurvers verder ingaan op de situatie. “Opvallend is hoe afzijdig de linkse partijen PvdA en GroenLinks zich hier houden”, vindt bewoner Ahmed Abdillahi van de Tweebosbuurt. “We snappen het wel, die willen hun baan houden, maar het voedt het wantrouwen in de politiek.” Hij snapt niet waarom het college zo luchtig reageert op de kritiek. “Als speciale rapporteurs met zulke adviezen komen, moet je dat serieus nemen. Ze wuiven het weg, dat schaadt het vertrouwen.”

Betrokkenen bezorgen deze donderdag om 14.00 uur ook nog een brief bij demissionair minister Ollongren in Den Haag. De landelijke afdeling van de SP vraagt ook andere politieke partijen daarbij aanwezig te zijn. Recht op de stad hoopt op positieve reacties.

UITGELICHT-bloemhof_04

Lees meer

De Rekening van de Rotterdamwet

Na 15 jaar maken we de balans op: is de veiligheid of leefbaarheid in de wijken verbeterd.

Verder lezen?

Word supporter van Vers Beton! Vanaf 6 euro per maand maak jij financieel onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk.

Nee, ik lees eerst het stuk verder

  1. een officiële mededeling ↩︎
  2. Term is van Pieter Bol van het Centrum voor Onderzoek en Statistiek. Hij beschrijft hoe de geprognostiseerde bevolkingsontwikkeling in Rotterdam in combinatie met toenemende overlastproblematiek in de wijk Charlois tot zeer emotionele discussies in de stad leidde. 

    Citaat: Sommigen zagen een sterke samenhang tussen veiligheidsproblemen, sociaal-economische achterstand en etnische achtergrond, anderen bestreden dit fel. De uiteindelijk door college en raad gekozen sociaal-economische invalshoek en de definitie van kansarmen (zij die geen inkomen uit werk hebben), maakten het probleem hanteerbaar. ↩︎

  3. Tussen 2006 en 2010 behoren ook enkele straten buiten deze buurten tot de aangewezen gebieden. Vanaf 2014 wordt de wet ook toegepast in delen van Delfshaven. ↩︎
  4. Ook de Commissie voor Gelijke Behandeling adviseerde de overheid dat de Rotterdamwet kan leiden tot indirect onderscheid op grond van ras. Bepaalde groepen zijn oververtegenwoordigd in lagere inkomensgroepen. Hierdoor kunnen etnische minderheden onevenredig hard getroffen door de inkomenseisen. ↩︎
  5. Het is het eerste onafhankelijke wetenschappelijke onderzoek, in opdracht van de minister, na aandringen van de Eerste Kamer. ↩︎
  6. Hochstenbach werkt in zijn onderzoek niet met de groep daadwerkelijk geweigerden, maar met potentieel geweigerden. Dit gaat om mensen die afgewezen zouden worden voor een huisvestingsvergunning als zij deze zouden aanvragen. Reden hiervoor dat dat het aantal daadwerkelijk geweigerde aanvragen redelijk laag is. In de praktijk ligt het echter in de lijn der verwachting dat de Wbmgp (…) een belangrijke preventieve of afschrikkende werking heeft, aldus Hochstenbach en collegas. En laat nu die potentieel geweigerden vaker tot de groep niet-westerse allochtonen en veel vaker tot de groep westerse allochtonen behoren, aldus Hochstenbach. ↩︎
  7. De Leefbaarometer geeft de leefbaarheidssituatie van gebieden in de stad weer. De Leefbaarometer is opgemaakt uit vijf zogenoemde dimensies, een soort hoofdthemas: Woningen, Bewoners, Voorzieningen, Veiligheid en Fysieke Omgeving . Deze krijgen alle vijf een eigen score aan de hand van de onderliggende indicatoren. ↩︎
  8. Het COS stelde voor om wijken te selecteren op grond van een twaalftal indicatoren. Twee van deze indicatoren gingen over de etnische samenstelling van de wijken, namelijk het aandeel mensen met een niet-westerse migratieachtergrond en het aandeel nieuwkomers korter dan twee jaar in Nederland. Hoe meer inwoners met een niet-westerse migratieachtergrond er in een wijk wonen, des te slechter scoort de wijk volgens het rekenmodel, en des te groter is de kans dat de wijk in aanmerking komt voor toepassing van de Rotterdamwet. ↩︎
  9. Desgevraagd legt de ontwikkelaar van het nieuwe afwegingskader me uit vooral geïnteresseerd te zijn in het aandeel bijstandsgerechtigden binnen de dimensie bewoners van de Leefbaarometer. Toch wordt wel degelijk de hele dimensie bewoners gebruikt in de selectie. En: de daadwerkelijke cijfers van het aantal bijstandsgerechtigden op straatniveau zijn al bekend. De dimensie bewoners voegt in dat opzicht dus helemaal niets toe. ↩︎
Sanneprofielfoto

Sanne Poot

Sanne Poot (1992) is zzp’er en noemt zichzelf ‘mediamaker’ – want journalist, eindredacteur, verslaggever, contentmanager en camjo is zo’n mond vol. Ze werd geboren in Bogotá, Colombia en groeide op in Vlaardingen (“óók 010”). Tijdens haar studie Journalistiek woonde ze in Utrecht, maar na haar afstuderen wilde ze niets liever dan terug naar Rotterdam. Sanne woont nu al weer zo’n zes jaar in Noord.

Profiel-pagina
Joke Schot foto Roland Huguenin 2016 (4) (1) 72 dpi

Joke Schot

Fotograaf

Joke Schot (Rotterdam, 1958) voer als schippersdochter over de Europese binnenwateren. Experimenterend ontdekte zij de basisprincipes van de fotografie. Vanaf 1985 werkt ze in opdracht. Naast muziek- en theaterfotografie richt ze zich via reportages op verhalen achter mensen in hun omgeving. De stad is haar favoriete werkterrein, haar context altijd sociaal-maatschappelijk.

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.